Đau kéo dài và giới hạn của thuốc giảm đau thông thường

Đau kéo dài là vấn đề khác hẳn đau cấp, và cách xử lý cũng phải khác.

Đau cấp và đau kéo dài

• Đau cấp là tín hiệu cảnh báo tổn thương
• Thường hết khi tổn thương lành
• Đau kéo dài tồn tại sau khi mô đã lành
• Cơ chế thần kinh khác nhau
• Cách tiếp cận cũng phải khác

Đau kéo dài không đơn giản là đau cấp kéo dài thêm, nó là vấn đề khác.

Thuốc giảm đau làm được gì

• Giảm cảm giác đau
• Giúp người bệnh sinh hoạt được
• Tạo điều kiện để vận động trở lại
• Không sửa được nguyên nhân
• Là một phần chứ không phải toàn bộ

Thuốc tạo ra khoảng thời gian dễ chịu để làm những việc khác, chứ tự nó không chữa.

Vì sao dùng dài ngày là vấn đề

• Tác dụng phụ tích luỹ theo thời gian
• Nguy cơ dạ dày, thận và gan
• Che mất diễn biến của bệnh
• Làm chậm việc tìm nguyên nhân
• Cần bác sĩ theo dõi

Che triệu chứng nhiều tháng có thể làm chậm việc phát hiện một bệnh cần điều trị.

Đau đầu do lạm dụng thuốc

• Dùng thuốc giảm đau quá thường xuyên
• Lại làm đau đầu nhiều hơn
• Tạo thành vòng luẩn quẩn
• Khá thường gặp mà ít ai biết
• Cần bác sĩ hướng dẫn cách gỡ

Vòng luẩn quẩn này rất thường gặp và người bệnh hầu như không tự nhận ra.

Không tự ngừng đột ngột

• Một số thuốc cần giảm dần
• Ngừng đột ngột có thể làm đau bùng lên
• Cần kế hoạch cụ thể
• Bác sĩ hướng dẫn cách giảm
• Đừng tự xoay xở một mình

Việc gỡ khỏi thuốc cần một kế hoạch chứ không phải quyết tâm.

Vì sao cần một kế hoạch chứ không chỉ một đơn thuốc

• Đau kéo dài có nhiều yếu tố góp phần
• Một mình thuốc hiếm khi đủ
• Cần phối hợp nhiều biện pháp
• Cần thời gian và theo dõi
• Bàn kế hoạch tổng thể với bác sĩ

Cách tiếp cận phối hợp nhiều biện pháp thường cho kết quả bền hơn so với chỉ tăng thuốc.

Vai trò của vận động

• Nằm yên lâu làm đau nặng thêm ở nhiều trường hợp
• Vận động phù hợp giúp cải thiện
• Tăng dần từ mức rất thấp
• Cần hướng dẫn chuyên môn
• Đây là phần quan trọng của điều trị

Với nhiều dạng đau kéo dài, nằm yên chờ hết đau lại làm mọi thứ tệ hơn.

Vật lý trị liệu

• Bài tập phù hợp với từng người
• Cải thiện chức năng
• Giảm phụ thuộc vào thuốc
• Cần kiên trì nhiều tuần
• Hỏi bác sĩ về chỉ định

Kết quả của vật lý trị liệu đến chậm nhưng bền hơn nhiều so với thuốc.

Giấc ngủ và cơn đau

• Đau làm khó ngủ
• Thiếu ngủ làm đau nặng hơn
• Tạo thành vòng xoáy
• Cải thiện giấc ngủ giúp giảm đau
• Nói với bác sĩ về vấn đề ngủ

Cải thiện giấc ngủ là can thiệp ít được nhắc nhưng có tác động thật lên cơn đau.

Căng thẳng và cơn đau

• Căng thẳng làm tăng cảm nhận đau
• Đau kéo dài gây căng thẳng
• Không có nghĩa là đau do tưởng tượng
• Cơ chế thần kinh có thật
• Hỗ trợ tâm lý là phần của điều trị

Nói rằng tâm lý ảnh hưởng tới đau không có nghĩa là cơn đau không có thật.

Điều trị bệnh nền

• Đau thường là triệu chứng của một bệnh
• Điều trị bệnh đó mới là gốc
• Viêm khớp, thoát vị, bệnh thần kinh
• Mỗi bệnh có hướng riêng
• Cần chẩn đoán trước

Không tìm ra nguyên nhân thì mọi cách giảm đau đều chỉ là tạm thời.

Dấu hiệu cần đi khám

• Đau kéo dài nhiều tuần
• Đau tăng dần
• Kèm sụt cân không rõ lý do
• Kèm sốt
• Yếu chi hoặc tê bì lan rộng

Đau kèm sụt cân hoặc yếu chi là nhóm dấu hiệu cần được khám sớm.

Ghi nhật ký cơn đau

• Ghi mức đau theo ngày
• Ghi việc gì làm đau tăng hoặc giảm
• Ghi thuốc đã dùng
• Ghi giấc ngủ
• Mang theo khi đi khám

Nhật ký cơn đau cho bác sĩ thấy được kiểu diễn biến mà trí nhớ không kể lại được.

Đặt mục tiêu thực tế

• Mục tiêu là sống được với mức đau chấp nhận
• Không phải là hết đau hoàn toàn
• Đo bằng chức năng chứ không chỉ bằng mức đau
• Làm được việc gì mới là thước đo
• Bàn mục tiêu với bác sĩ

Làm lại được những việc thường ngày là thước đo tốt hơn con số mức đau.

Cách nghĩ thực tế

• Thuốc giảm đau không xử lý nguyên nhân
• Dùng dài ngày cần bác sĩ theo dõi
• Lạm dụng thuốc có thể gây đau đầu nhiều hơn
• Vận động và giấc ngủ là phần thật của điều trị
• Đau kéo dài nhiều tuần thì cần được chẩn đoán

Nội dung này mang tính thông tin chung và không thay thế chỉ định của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp