Đây là vấn đề dai dẳng vì nó khai thác đúng thứ người bệnh mong muốn nhất là đỡ nhanh.
Vì sao lại bị trộn
- Tạo cảm giác đỡ rất nhanh
- Làm ăn ngon và tăng cân
- Người dùng tin là thuốc hiệu nghiệm
- Quay lại mua tiếp
- Giá thành hoạt chất lại rẻ
Hiệu quả tức thì chính là thứ được bán chứ không phải việc chữa khỏi.
Loại thuốc nào hay gặp
- Thuốc tán không nhãn mác
- Thuốc viên tự đóng gói
- Thuốc quảng cáo chữa xương khớp
- Thuốc quảng cáo tăng cân cho trẻ
- Thuốc bán qua mạng không rõ nguồn
Thuốc không có nhãn ghi thành phần là thuốc không ai biết bên trong có gì.
Dấu hiệu gợi ý
- Đỡ nhanh bất thường
- Ăn ngon và tăng cân nhanh
- Mặt tròn lên
- Da mỏng và dễ bầm tím
- Đau lại ngay khi ngừng
Mặt tròn lên kèm tăng cân nhanh là dấu hiệu rất đáng nghi.
Thay đổi hình thể
- Mặt tròn
- Mỡ tích ở thân mình
- Tay chân lại teo nhỏ
- Vết rạn da màu tím
- Lông mọc nhiều hơn
Kiểu thay đổi hình thể này khá đặc trưng và bác sĩ nhận ra được khi khám.
Hậu quả trên xương
- Loãng xương sớm
- Dễ gãy xương
- Gãy xẹp đốt sống
- Đau lưng kéo dài
- Tổn thương khó hồi phục
Người uống thuốc xương khớp trộn corticoid có thể kết thúc bằng gãy xương.
Hậu quả trên dạ dày
- Loét dạ dày
- Xuất huyết tiêu hoá
- Có khi không đau trước đó
- Nặng thêm nếu dùng kèm thuốc chống viêm
- Phân đen là cấp cứu
Nhiều loại thuốc trộn có cả corticoid lẫn thuốc chống viêm, làm nguy cơ tăng gấp bội.
Hậu quả trên chuyển hoá
- Đường huyết tăng
- Huyết áp tăng
- Phù
- Rối loạn mỡ máu
- Người có bệnh nền càng nặng
Người tiểu đường dùng thuốc trộn có thể mất kiểm soát đường huyết hoàn toàn.
Hậu quả trên miễn dịch
- Dễ nhiễm khuẩn
- Nhiễm khuẩn nặng hơn
- Triệu chứng mờ nhạt nên phát hiện muộn
- Lao có thể bùng phát
- Nấm và nhiễm khuẩn da tăng
Miễn dịch bị ức chế trong im lặng nên vấn đề chỉ lộ ra khi đã nặng.
Suy tuyến thượng thận
- Dùng lâu làm tuyến giảm hoạt động
- Người dùng không biết mình đang dùng corticoid
- Ngừng đột ngột rất nguy hiểm
- Có thể xảy ra khi hết thuốc
- Đây là rủi ro lớn nhất
Nguy hiểm nhất là người dùng không hề biết mình đang dùng corticoid.
Với trẻ em
- Thuốc quảng cáo giúp trẻ ăn ngon
- Trẻ tăng cân nhanh nên cha mẹ tin
- Ảnh hưởng tới phát triển chiều cao
- Ảnh hưởng miễn dịch
- Không cho trẻ dùng thuốc không rõ nguồn gốc
Trẻ ăn ngon và tăng cân nhanh sau vài ngày uống thuốc lạ là dấu hiệu cần dừng lại và đi khám.
Vì sao khó nhận ra
- Không ghi thành phần trên bao bì
- Người bán khẳng định là thảo dược
- Người dùng thấy đỡ nên tin
- Tác dụng phụ đến chậm
- Không có cách kiểm tra tại nhà
Lời khẳng định hoàn toàn từ thảo dược không kiểm chứng được bằng cách nào tại nhà.
Nếu đang dùng loại thuốc như vậy
- Không tự ngừng đột ngột
- Mang thuốc tới cơ sở y tế
- Kể rõ đã dùng bao lâu
- Xin được đánh giá
- Có kế hoạch xử lý an toàn
Đây là trường hợp mà ngừng đột ngột cũng nguy hiểm không kém việc tiếp tục.
Kể thật với bác sĩ
- Không giấu vì ngại
- Mang cả gói thuốc theo
- Kể cả khi không biết là thuốc gì
- Bác sĩ cần thông tin để xử lý đúng
- Không ai trách người bệnh
Mang theo chính gói thuốc đã dùng giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn nhiều.
Nguyên tắc phòng tránh
- Chỉ dùng thuốc có nhãn ghi rõ thành phần
- Mua ở nơi có địa chỉ rõ ràng
- Cảnh giác với thuốc đỡ quá nhanh
- Hỏi dược sĩ khi nghi ngờ
- Không mua thuốc qua lời truyền miệng
Thuốc không ghi thành phần thì không có cách nào dùng an toàn được.
Khi người thân đang dùng
- Không tranh cãi về niềm tin
- Chỉ ra các dấu hiệu cơ thể
- Cùng mang thuốc đi hỏi
- Cùng đi khám
- Không tự giấu thuốc đi
Giấu thuốc đi khiến người thân ngừng đột ngột, đó chính là điều nguy hiểm nhất.
Cách nghĩ thực tế
- Đỡ rất nhanh kèm tăng cân là dấu hiệu đáng nghi
- Thuốc không ghi thành phần thì không dùng an toàn được
- Không tự ngừng đột ngột khi nghi ngờ có corticoid
- Mang cả gói thuốc tới cơ sở y tế
- Không cho trẻ dùng thuốc không rõ nguồn gốc
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy mang thuốc tới cơ sở y tế để được đánh giá.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao corticoid bị trộn vào thuốc không rõ nguồn gốc?
Vì nó tạo cảm giác đỡ rất nhanh, ăn ngon và tăng cân, khiến người dùng tin là thuốc hiệu nghiệm và mua tiếp.
Dấu hiệu nào gợi ý thuốc có trộn corticoid?
Đỡ rất nhanh một cách bất thường, ăn ngon và tăng cân nhanh, mặt tròn lên, da mỏng dễ bầm, và đau lại ngay khi ngừng thuốc.
Đang dùng loại thuốc như vậy thì làm gì?
Không tự ngừng đột ngột vì có thể gây thiếu hụt. Hãy mang thuốc tới cơ sở y tế để được đánh giá và hướng dẫn cách xử lý.
Có cách nào tự kiểm tra tại nhà không?
Không có cách nào đáng tin tại nhà. Chỉ có xét nghiệm tại cơ sở chuyên môn mới xác định được thành phần thật của thuốc.