Biết trước không phải để lo lắng mà để phân biệt được cái nào chờ được và cái nào không.
Vì sao kháng sinh gây tác dụng phụ
- Thuốc đi khắp cơ thể
- Không chỉ tới chỗ nhiễm khuẩn
- Ảnh hưởng cả vi khuẩn có lợi
- Một số cơ quan nhạy cảm hơn
- Đây là đặc điểm chung của thuốc
Không có cách nào đưa thuốc tới đúng một chỗ trong cơ thể mà không đi nơi khác.
Tác dụng phụ không giống nhau ở mọi người
- Tuỳ loại thuốc
- Tuỳ cơ địa từng người
- Tuỳ các thuốc đang dùng cùng
- Tuỳ tuổi và bệnh nền
- Người khác không gặp không có nghĩa mình cũng vậy
Người thân không gặp tác dụng phụ nào không có nghĩa là mình cũng sẽ như thế.
Rối loạn tiêu hoá
- Buồn nôn và đầy bụng
- Chán ăn
- Tiêu chảy
- Là nhóm hay gặp nhất
- Thường nhẹ và tự hết
Phần lớn khó chịu tiêu hoá hết sau khi kết thúc đợt thuốc.
Cách giảm khó chịu tiêu hoá
- Uống thuốc cùng thức ăn nếu được phép
- Chia nhỏ bữa ăn
- Uống đủ nước
- Tránh đồ nhiều dầu mỡ
- Hỏi dược sĩ trước khi thay đổi cách uống
Không phải thuốc nào cũng được uống cùng thức ăn nên phải hỏi trước.
Về men vi sinh
- Nhiều người dùng để giảm tiêu chảy
- Thường uống cách thuốc vài giờ
- Hỏi dược sĩ về khoảng cách cụ thể
- Không phải ai cũng cần
- Người suy giảm miễn dịch cần hỏi bác sĩ
Người suy giảm miễn dịch cần hỏi bác sĩ trước khi dùng men vi sinh.
Tiêu chảy nặng cần chú ý
- Đi nhiều lần trong ngày
- Kéo dài nhiều ngày
- Có máu hoặc nhầy
- Kèm sốt và đau bụng
- Cần liên hệ y tế ngay
Tiêu chảy nặng sau dùng kháng sinh có thể do một loại vi khuẩn phát triển quá mức và cần xử lý riêng.
Nhiễm nấm
- Nấm miệng hoặc nấm sinh dục
- Do vi khuẩn có lợi bị giảm
- Thường gặp ở đợt dài
- Có cách xử lý đơn giản
- Nói với bác sĩ hoặc dược sĩ
Đây là tác dụng phụ hay bị ngại nói nhưng rất dễ xử lý.
Phản ứng trên da
- Ban đỏ hoặc ngứa
- Có thể là dị ứng
- Cần phân biệt với ban do bệnh
- Chụp ảnh lại để đưa bác sĩ xem
- Ban lan nhanh thì đi khám ngay
Chụp ảnh ban ngay khi thấy giúp bác sĩ đánh giá dù lúc khám ban đã mờ.
Nhạy cảm với ánh nắng
- Một số nhóm thuốc gây hiện tượng này
- Da dễ bỏng nắng hơn bình thường
- Che chắn khi ra ngoài
- Hỏi dược sĩ thuốc mình có thuộc nhóm đó không
- Thường hết sau khi ngừng thuốc
Một buổi đi nắng bình thường có thể gây bỏng nặng khi đang dùng các thuốc này.
Ảnh hưởng gan và thận
- Một số thuốc cần theo dõi
- Người có bệnh gan thận cần nói rõ
- Có thể phải chỉnh cách dùng
- Dấu hiệu gồm vàng da và nước tiểu sẫm
- Báo ngay nếu thấy
Người có bệnh gan hoặc thận phải nói rõ ngay từ lúc khám.
Tác dụng phụ thần kinh
- Đau đầu và chóng mặt
- Một số nhóm gây rối loạn giấc ngủ
- Hiếm hơn là lú lẫn ở người cao tuổi
- Thường hết sau khi ngừng
- Báo bác sĩ nếu ảnh hưởng sinh hoạt
Người cao tuổi dễ bị ảnh hưởng thần kinh hơn và người nhà nên chú ý.
Tương tác với thuốc khác
- Thuốc chống đông
- Thuốc tim mạch
- Thuốc tránh thai
- Thuốc điều trị tâm thần
- Luôn kể hết những gì đang dùng
Kể cả thực phẩm chức năng và thuốc nam cũng nên được nhắc tới khi khám.
Dấu hiệu phải cấp cứu
- Khó thở hoặc thở rít
- Sưng môi, lưỡi hoặc mặt
- Ban lan toàn thân rất nhanh
- Chóng mặt dữ dội hoặc ngất
- Gọi cấp cứu ngay, không chờ
Những dấu hiệu này có thể là phản ứng dị ứng nặng và cần cấp cứu lập tức.
Ghi lại để lần sau dùng
- Ghi tên thuốc đã gây phản ứng
- Ghi phản ứng là gì
- Ghi sau bao lâu thì xuất hiện
- Nói với mọi bác sĩ khám sau này
- Đây là thông tin y tế quan trọng
Thông tin về phản ứng thuốc theo mình suốt đời nên đáng được ghi lại cẩn thận.
Đừng chịu đựng trong im lặng
- Nhiều người ngại làm phiền
- Nhiều tác dụng phụ có cách xử lý
- Có thể đổi thuốc khác
- Chịu đựng dễ dẫn tới tự ngừng thuốc
- Gọi hỏi luôn tốt hơn đoán
Người chịu đựng trong im lặng thường kết thúc bằng việc tự ngừng thuốc giữa chừng.
Cách nghĩ thực tế
- Rối loạn tiêu hoá là tác dụng phụ hay gặp nhất
- Tiêu chảy nặng kéo dài cần liên hệ y tế ngay
- Chụp ảnh ban để đưa bác sĩ xem
- Khó thở hoặc sưng môi lưỡi là tình huống cấp cứu
- Ghi lại mọi phản ứng thuốc để dùng cho sau này
Nội dung này mang tính thông tin chung và không thay thế chỉ định của bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Tác dụng phụ nào hay gặp nhất?
Rối loạn tiêu hoá như buồn nôn, đầy bụng và tiêu chảy là nhóm hay gặp nhất, do thuốc ảnh hưởng tới vi khuẩn đường ruột.
Tiêu chảy khi uống kháng sinh có nguy hiểm không?
Phần lớn nhẹ và tự hết sau khi ngừng thuốc. Nhưng tiêu chảy nặng, kéo dài hoặc có máu thì cần liên hệ y tế ngay.
Có nên uống men vi sinh cùng không?
Nhiều người dùng để giảm rối loạn tiêu hoá. Nên hỏi dược sĩ về việc có nên dùng và nên uống cách thuốc bao lâu.
Khi nào phải liên hệ y tế ngay?
Khi có phát ban lan nhanh, khó thở, sưng môi lưỡi, tiêu chảy nặng kéo dài, vàng da hoặc bất cứ thay đổi đột ngột nào.