Tiện lợi hơn không có nghĩa là ít cần chú ý hơn, đôi khi ngược lại.
Điểm khác lớn nhất
- Không cần xét nghiệm đông máu thường xuyên
- Cách dùng cố định hơn
- Ít bị ảnh hưởng bởi thức ăn
- Ít tương tác thuốc hơn
- Tác dụng bắt đầu và kết thúc nhanh hơn
Không phải kiêng rau xanh và không phải đi xét nghiệm liên tục là khác biệt lớn nhất với người bệnh.
Ưu điểm về sinh hoạt
- Không phải kiêng rau lá xanh
- Không phải đi xét nghiệm nhiều lần
- Đi công tác dễ hơn
- Bữa ăn không phải tính toán
- Đơn giản hơn trong đời sống hằng ngày
Với người hay đi lại, đây là khác biệt rất đáng kể về chất lượng sống.
Mặt trái của việc không xét nghiệm
- Không có chỉ số kiểm tra tuân thủ
- Bỏ liều mà không ai biết
- Không thấy được tác dụng đang mạnh hay yếu
- Phụ thuộc hoàn toàn vào người bệnh
- Tuân thủ càng quan trọng hơn
Với warfarin, bỏ liều sẽ lộ ra ở xét nghiệm; với nhóm này thì không.
Tác dụng hết nhanh hơn
- Là ưu điểm khi cần phẫu thuật
- Nhưng cũng là rủi ro khi quên liều
- Bỏ một hai liều là mất bảo vệ
- Không có vùng đệm như warfarin
- Uống đúng giờ rất quan trọng
Chỉ cần bỏ vài liều là tác dụng bảo vệ có thể mất đi.
Chức năng thận
- Phần lớn thải qua thận
- Chức năng thận giảm thì phải điều chỉnh
- Cần xét nghiệm định kỳ
- Người cao tuổi cần theo dõi kỹ hơn
- Không dùng khi thận rất kém
Không cần xét nghiệm đông máu không có nghĩa là không cần xét nghiệm gì cả.
Khi warfarin vẫn là lựa chọn
- Van tim cơ học
- Một số bệnh lý đông máu đặc thù
- Khi chức năng thận rất kém
- Khi chi phí là vấn đề
- Bác sĩ quyết định theo từng trường hợp
Người có van tim cơ học không thể thay warfarin bằng nhóm mới.
Về tương tác thuốc
- Ít hơn warfarin nhưng vẫn có
- Một số thuốc động kinh
- Một số thuốc chống nấm
- Một số thảo dược
- Vẫn phải hỏi trước khi dùng thêm
Ít tương tác hơn không có nghĩa là không có tương tác.
Uống cùng thức ăn hay không
- Tuỳ từng loại
- Một số loại cần uống cùng thức ăn
- Một số thì không
- Đọc kỹ hướng dẫn
- Hỏi dược sĩ khi nhận thuốc
Uống sai cách làm giảm hấp thu và giảm tác dụng bảo vệ.
Số lần uống trong ngày
- Một số loại uống một lần
- Một số loại uống hai lần
- Loại hai lần dễ quên hơn
- Đặt báo giờ cho cả hai lần
- Hỏi bác sĩ nếu khó theo
Nói thật rằng mình khó nhớ hai lần một ngày giúp bác sĩ chọn loại phù hợp hơn.
Khi quên liều
- Không tự uống gộp
- Cách xử lý tuỳ loại
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ
- Biết trước cách xử lý
- Hỏi ngay từ lần khám đầu
Hỏi trước cách xử lý khi quên liều là việc nên làm ngay từ đầu.
Về thuốc giải
- Một số loại đã có thuốc trung hoà
- Chỉ dùng tại cơ sở y tế
- Không phải nơi nào cũng có sẵn
- Lý do nữa để mang thẻ thông tin
- Nói rõ tên hoạt chất khi cấp cứu
Biết chính xác tên hoạt chất giúp cơ sở cấp cứu chọn đúng cách xử trí.
Chi phí và tuân thủ
- Thường đắt hơn warfarin
- Nhưng tiết kiệm chi phí xét nghiệm
- Chi phí ảnh hưởng tới việc uống đều
- Nói thật với bác sĩ nếu khó khăn
- Bỏ thuốc vì tiền là điều nguy hiểm nhất
Bỏ thuốc lặng lẽ vì chi phí nguy hiểm hơn nhiều so với việc nói ra và tìm phương án.
Mang thẻ thông tin
- Ghi rõ tên hoạt chất
- Ghi số lần uống trong ngày
- Ghi nơi điều trị
- Quan trọng khi cấp cứu
- Cập nhật khi đổi thuốc
Với nhóm này, thẻ thông tin còn quan trọng hơn vì không có xét nghiệm để đối chiếu.
Trước khi phẫu thuật hoặc thủ thuật
- Báo trước cho bác sĩ phẫu thuật
- Thường cần ngừng trước một khoảng thời gian
- Thời gian tuỳ loại và tuỳ thủ thuật
- Không tự quyết định
- Cũng phải có kế hoạch dùng lại
Kế hoạch dùng lại sau thủ thuật quan trọng không kém kế hoạch ngừng.
Theo dõi định kỳ
- Xét nghiệm chức năng thận
- Đánh giá lại nguy cơ chảy máu
- Xem lại các thuốc đang dùng
- Hỏi về thời gian điều trị
- Đi khám đúng hẹn
Không cần xét nghiệm thường xuyên dễ khiến người bệnh quên luôn cả việc tái khám.
Cách nghĩ thực tế
- Tiện hơn nhưng không phải tốt hơn trong mọi trường hợp
- Không có xét nghiệm nghĩa là tuân thủ hoàn toàn do người bệnh
- Tác dụng hết nhanh nên bỏ liều là mất bảo vệ
- Vẫn cần theo dõi chức năng thận định kỳ
- Mang thẻ ghi rõ tên hoạt chất
Nội dung này mang tính thông tin chung và không thay thế chỉ định của bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Nhóm mới có tốt hơn warfarin không?
Không phải trong mọi trường hợp. Nhóm mới tiện hơn về theo dõi nhưng warfarin vẫn là lựa chọn bắt buộc trong một số tình huống như van tim cơ học.
Không cần xét nghiệm thì có ưu điểm gì và rủi ro gì?
Ưu điểm là tiện lợi. Rủi ro là không có chỉ số nào cho biết người bệnh có uống đều hay không, nên việc tự tuân thủ càng quan trọng.
Quên một liều thì làm sao?
Cách xử lý tuỳ loại thuốc và tuỳ đã quên bao lâu. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ chứ không tự uống gộp.
Nhóm này có cần theo dõi gì không?
Có. Cần theo dõi chức năng thận định kỳ vì phần lớn thuốc nhóm này thải qua thận và cách dùng phụ thuộc vào chức năng đó.