Phẫu thuật, nhổ răng và tai nạn khi đang dùng chống đông

Mọi thủ thuật đều làm được khi đang dùng chống đông, miễn là mọi người biết trước.

Vì sao phải báo trước

• Ảnh hưởng tới cách chuẩn bị
• Ảnh hưởng tới kỹ thuật cầm máu
• Cần phối hợp giữa các bác sĩ
• Tránh hoãn thủ thuật vào phút chót
• Là thông tin bắt buộc phải nói

Nói sớm giúp mọi người chuẩn bị chứ không phải để bị từ chối làm thủ thuật.

Thủ thuật nào thường không cần ngừng

• Nhổ răng đơn giản
• Cạo vôi răng
• Một số thủ thuật da liễu nhỏ
• Tiêm phòng thông thường
• Vẫn phải báo trước

Ngừng thuốc không cần thiết lại tạo ra nguy cơ cục máu đông vô ích.

Thủ thuật nào thường cần ngừng

• Phẫu thuật lớn
• Thủ thuật ở vùng nguy cơ chảy máu cao
• Một số nội soi có can thiệp
• Phẫu thuật mắt và thần kinh
• Bác sĩ đánh giá từng trường hợp

Mức độ ngừng được cân nhắc theo từng loại thủ thuật cụ thể.

Ai quyết định

• Bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ kê chống đông cùng bàn
• Không phải người bệnh tự quyết
• Không phải một mình nha sĩ quyết
• Cần trao đổi giữa các bên
• Người bệnh là cầu nối thông tin

Người bệnh mang thông tin từ bên này sang bên kia nên phải nói đầy đủ.

Cân nhắc hai chiều

• Ngừng thì tăng nguy cơ cục máu đông
• Không ngừng thì tăng nguy cơ chảy máu
• Phải cân giữa hai thứ
• Tuỳ nguy cơ nền của người bệnh
• Tuỳ mức chảy máu dự kiến của thủ thuật

Không có câu trả lời chung vì hai bên cân nhắc đều là nguy cơ thật.

Về việc bắc cầu

• Dùng thuốc tác dụng ngắn trong thời gian ngừng
• Áp dụng cho một số người nguy cơ rất cao
• Không phải ai cũng cần
• Là quyết định chuyên môn
• Cần hướng dẫn cụ thể bằng văn bản

Kế hoạch bắc cầu nên được viết ra giấy chứ không chỉ dặn miệng.

Chuẩn bị trước ngày làm

• Xin kế hoạch bằng văn bản
• Biết ngừng thuốc từ ngày nào
• Biết dùng lại từ khi nào
• Biết ai liên hệ khi có vấn đề
• Người nhà cũng nắm được

Kế hoạch dùng lại sau thủ thuật hay bị quên hỏi.

Sau thủ thuật

• Dùng lại theo đúng thời điểm được dặn
• Không tự trì hoãn vì sợ chảy máu
• Theo dõi vết thương
• Báo nếu chảy máu kéo dài
• Đi tái khám đúng hẹn

Trì hoãn dùng lại vì lo lắng cũng là một rủi ro cần tránh.

Với nha sĩ

• Báo ngay từ khi đặt lịch
• Mang danh sách thuốc
• Nha sĩ có kỹ thuật cầm máu tại chỗ
• Có thể cần chỉ khâu hoặc vật liệu cầm máu
• Hẹn vào buổi sáng để dễ theo dõi

Hẹn buổi sáng giúp có cả ngày để theo dõi nếu chảy máu kéo dài.

Sau nhổ răng

• Cắn chặt gạc theo hướng dẫn
• Không súc miệng mạnh
• Không dùng ống hút
• Ăn đồ nguội mềm
• Liên hệ nếu chảy máu không cầm

Súc miệng mạnh làm bong cục máu đông vừa hình thành.

Khi bị tai nạn

• Nói ngay đang dùng chống đông
• Nói tên hoạt chất
• Kể cả khi vết thương trông nhẹ
• Kể cả khi thấy bình thường
• Đưa thẻ thông tin ra

Đây là thông tin cần nói trong câu đầu tiên chứ không phải khi được hỏi.

Va đập vùng đầu

• Luôn cần đánh giá y tế
• Kể cả khi không mất ý thức
• Chảy máu trong sọ có thể muộn
• Không tự theo dõi ở nhà
• Đi khám ngay

Đây là quy tắc tuyệt đối với mọi người đang dùng chống đông.

Sơ cứu vết thương chảy máu

• Ép trực tiếp bằng gạc sạch
• Giữ ép liên tục
• Nâng cao vùng bị thương
• Không thả ra xem liên tục
• Đi khám nếu không cầm được

Người dùng chống đông cần ép lâu hơn người bình thường mới cầm được máu.

Chuẩn bị cho tình huống khẩn

• Thẻ thông tin trong ví
• Ghi trong điện thoại ở màn hình khoá
• Người nhà biết thuốc đang dùng
• Biết số nơi điều trị
• Biết cơ sở y tế gần nhất

Ghi thông tin y tế hiển thị ngay ở màn hình khoá điện thoại là việc nên làm.

Khi đi du lịch

• Mang đủ thuốc và dư thêm
• Mang đơn thuốc
• Mang thẻ thông tin bằng cả tiếng Anh nếu ra nước ngoài
• Tìm hiểu cơ sở y tế nơi đến
• Tránh hoạt động dễ chấn thương

Một thẻ thông tin bằng tiếng Anh rất hữu ích khi ra nước ngoài.

Cách nghĩ thực tế

• Báo trước cho mọi bác sĩ và nha sĩ
• Không tự ngừng thuốc trước khi đi làm thủ thuật
• Xin kế hoạch ngừng và dùng lại bằng văn bản
• Va đập vùng đầu thì phải đi khám ngay
• Khi tai nạn hãy nói ngay mình đang dùng chống đông

Nội dung này mang tính thông tin chung và không thay thế chỉ định của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp