Đây là nhóm thuốc hiệu quả tới mức người ta quên mất rằng nó cũng cần được kê và theo dõi.
Nhóm này làm gì
- Giảm lượng axit dạ dày tiết ra
- Giúp niêm mạc bị tổn thương lành lại
- Giảm ợ nóng và trào ngược
- Dùng trong điều trị loét
- Cũng dùng để bảo vệ khi phải uống thuốc hại dạ dày
Nó làm giảm axit chứ không sửa được cơ chế gây trào ngược.
Khác với thuốc trung hoà axit
- Thuốc trung hoà tác dụng ngay nhưng ngắn
- Nhóm này tác dụng chậm hơn nhưng kéo dài
- Không dùng để cắt cơn tức thì
- Cần vài ngày mới đạt hiệu quả đầy đủ
- Hai nhóm có vai trò khác nhau
Uống nhóm này để cắt cơn ợ nóng ngay lập tức là kỳ vọng sai.
Uống trước ăn
- Thường uống trước bữa ăn
- Để thuốc có mặt khi dạ dày bắt đầu tiết axit
- Uống sau ăn làm giảm hiệu quả
- Khoảng cách cụ thể tuỳ loại
- Hỏi dược sĩ khi nhận thuốc
Uống sai thời điểm là lý do rất thường gặp khiến thuốc kém hiệu quả.
Vì sao không nên dùng vô thời hạn
- Nhiều người mua tự dùng nhiều năm
- Không ai đánh giá lại
- Có thể che mất bệnh cần chẩn đoán
- Có các lưu ý khi dùng kéo dài
- Cần bác sĩ xem lại định kỳ
Uống liên tục nhiều năm mà không ai đánh giá lại là tình huống rất phổ biến.
Ảnh hưởng tới hấp thu vi chất
- Axit dạ dày giúp hấp thu một số chất
- Giảm axit lâu dài ảnh hưởng vitamin B12
- Cũng ảnh hưởng sắt, canxi và magie
- Người dùng lâu nên được theo dõi
- Hỏi bác sĩ về xét nghiệm cần làm
Mệt mỏi và tê bì ở người dùng lâu năm nên được kiểm tra vi chất.
Về nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột
- Axit là hàng rào bảo vệ tự nhiên
- Giảm axit làm hàng rào yếu đi
- Nguy cơ một số nhiễm khuẩn tăng
- Là lý do nữa để không dùng bừa
- Chú ý vệ sinh ăn uống
Axit dạ dày vốn là một phần của hệ phòng vệ chứ không chỉ để tiêu hoá.
Hiện tượng bật ngược khi ngừng
- Axit có thể tiết nhiều hơn sau khi ngừng
- Người bệnh tưởng bệnh nặng lên
- Rồi lại uống tiếp
- Tạo thành vòng lặp
- Bác sĩ có thể hướng dẫn giảm dần
Chính hiện tượng này khiến nhiều người nghĩ mình không thể sống thiếu thuốc.
Cách ngừng đúng
- Bàn với bác sĩ trước
- Giảm dần thay vì dừng ngay
- Có thể dùng thuốc trung hoà khi cần
- Kết hợp thay đổi lối sống
- Kiên nhẫn vài tuần
Giảm dần theo kế hoạch dễ thành công hơn nhiều so với dừng đột ngột.
Thay đổi lối sống đi kèm
- Không ăn quá no
- Không nằm ngay sau ăn
- Kê cao đầu giường khi ngủ
- Giảm cân nếu thừa
- Hạn chế rượu và thuốc lá
Kê cao đầu giường là biện pháp đơn giản mà nhiều người bỏ qua.
Thực phẩm hay làm nặng thêm
- Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ
- Đồ cay
- Cà phê và nước có ga
- Sô cô la
- Mỗi người nhạy với thứ khác nhau
Ghi lại xem món nào làm mình khó chịu hiệu quả hơn là kiêng tất cả.
Tương tác với thuốc khác
- Ảnh hưởng hấp thu một số thuốc
- Một số thuốc cần môi trường axit
- Tương tác với một số thuốc chống đông
- Nói rõ tất cả thuốc đang dùng
- Hỏi dược sĩ về khoảng cách uống
Một số thuốc cần axit để hấp thu nên phải uống cách xa nhóm này.
Dấu hiệu cần đi khám ngay
- Nôn ra máu
- Đi ngoài phân đen như hắc ín
- Nuốt vướng hoặc nuốt đau
- Sụt cân không rõ lý do
- Đau ngực lan ra tay hoặc hàm
Đau ngực không phải lúc nào cũng là dạ dày, cần loại trừ nguyên nhân tim mạch.
Đau dạ dày hay đau tim
- Hai thứ dễ nhầm nhau
- Đau ngực kèm khó thở hoặc vã mồ hôi
- Đau lan ra tay trái hoặc hàm
- Xuất hiện khi gắng sức
- Cần gọi cấp cứu chứ không uống thuốc dạ dày
Nhiều ca nhồi máu cơ tim bị bỏ lỡ vì người bệnh tưởng là đau dạ dày.
Về vi khuẩn dạ dày
- Một loại vi khuẩn gây loét
- Có thể xét nghiệm tìm
- Nếu có thì cần phác đồ riêng
- Không tự điều trị
- Hỏi bác sĩ nếu loét tái đi tái lại
Loét tái đi tái lại là lý do đáng để xét nghiệm tìm nguyên nhân.
Không tự dùng cho trẻ em
- Trẻ hay bị trớ nhưng thường không phải bệnh
- Không tự mua thuốc cho trẻ
- Cần bác sĩ đánh giá
- Dạng và cách dùng khác người lớn
- Hỏi bác sĩ nhi
Trẻ nhỏ trớ sữa là hiện tượng thường gặp và phần lớn không cần thuốc.
Khi đang dùng thuốc hại dạ dày
- Người nguy cơ cao có thể được kê kèm bảo vệ
- Là chỉ định hợp lý
- Không phải ai cũng cần
- Bác sĩ đánh giá nguy cơ
- Không tự mua uống kèm
Không phải ai uống thuốc giảm đau cũng cần thêm thuốc bảo vệ dạ dày.
Cách nghĩ thực tế
- Nhóm này không dùng để cắt cơn tức thì
- Uống trước ăn mới đạt hiệu quả
- Dùng kéo dài cần bác sĩ đánh giá lại định kỳ
- Ngừng đột ngột có thể gây bật ngược
- Nôn ra máu hoặc phân đen là cấp cứu
Nội dung này mang tính thông tin chung và không thay thế chỉ định của bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Thuốc này nên uống lúc nào?
Nhóm ức chế bơm proton thường được khuyên uống trước bữa ăn một khoảng thời gian nhất định. Hãy hỏi dược sĩ về đúng loại mình đang dùng.
Dùng kéo dài có sao không?
Dùng dài ngày có thể ảnh hưởng hấp thu một số vi chất và có các lưu ý riêng. Vì vậy việc dùng kéo dài cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ.
Ngừng thuốc có bị ợ nóng nặng hơn không?
Một số người gặp hiện tượng axit tăng trở lại sau khi ngừng đột ngột. Bác sĩ có thể hướng dẫn cách giảm dần thay vì dừng ngay.
Khi nào ợ nóng cần đi khám?
Khi kéo dài, khi nuốt vướng hoặc nuốt đau, khi nôn ra máu, đi ngoài phân đen, sụt cân không rõ lý do hoặc thiếu máu.