Đo mà không ghi chép thì chỉ tạo ra lo lắng chứ không tạo ra thông tin.
Đo tại nhà để làm gì
- Biết đường huyết đang ở mức nào
- Phát hiện hạ đường huyết
- Thấy ảnh hưởng của bữa ăn và vận động
- Giúp bác sĩ điều chỉnh thuốc
- Là công cụ chứ không phải bài kiểm tra
Con số trên máy là thông tin để hành động chứ không phải điểm số để tự trách.
Lịch đo tuỳ phác đồ
- Người dùng insulin đo nhiều hơn
- Người chỉ dùng thuốc uống đo ít hơn
- Đo dày hơn khi mới đổi thuốc
- Đo dày hơn trong ngày ốm
- Hỏi bác sĩ về lịch của mình
Không có một lịch đo chung cho mọi người tiểu đường.
Đo lúc đói và sau ăn
- Lúc đói cho biết mức nền
- Sau ăn cho biết phản ứng với bữa ăn
- Hai thông tin khác nhau
- Cả hai đều có ích
- Ghi rõ đo vào thời điểm nào
Một con số không ghi rõ đo lúc nào thì gần như vô dụng với bác sĩ.
Kỹ thuật lấy máu
- Rửa tay bằng nước ấm và lau khô
- Không dùng cồn rồi chấm khi còn ướt
- Lấy ở mép ngón tay ít đau hơn
- Đổi ngón mỗi lần
- Không nặn quá mạnh
Nặn mạnh quá làm lẫn dịch mô và cho kết quả sai lệch.
Bảo quản que thử
- Đóng nắp lọ ngay sau khi lấy
- Tránh nơi ẩm
- Tránh nhiệt độ cao
- Không dùng que quá hạn
- Không để trong phòng tắm
Que thử bị ẩm là nguyên nhân sai số thường gặp mà ít ai nghĩ tới.
Vì sao hai lần đo khác nhau
- Đường huyết dao động liên tục
- Que thử có sai số cho phép
- Kỹ thuật lấy máu ảnh hưởng
- Không nên đo đi đo lại để so
- Nhìn xu hướng thay vì từng số
Chênh lệch nhỏ giữa hai lần đo liên tiếp là bình thường chứ không phải máy hỏng.
Ghi chép thế nào cho hữu ích
- Ghi ngày, giờ và con số
- Ghi trước hay sau ăn
- Ghi đã ăn gì nếu số bất thường
- Ghi hoạt động thể lực
- Ghi nếu có ốm hay căng thẳng
Ghi thêm bối cảnh giúp bác sĩ hiểu vì sao con số hôm đó khác.
Đo có mục đích chứ không đo cho có
- Mỗi lần đo nên trả lời một câu hỏi
- Bữa ăn này ảnh hưởng thế nào
- Thuốc mới có tác dụng không
- Có bị hạ về đêm không
- Đo không mục đích chỉ tốn que thử
Đo có chủ đích cho nhiều thông tin hơn là đo thật nhiều lần một cách ngẫu nhiên.
Chỉ số dài hạn
- Phản ánh mức trung bình vài tháng
- Không bị ảnh hưởng bởi một bữa ăn
- Xét nghiệm định kỳ theo hẹn
- Là thước đo kiểm soát tổng thể
- Bác sĩ đặt mục tiêu cho từng người
Không thể cải thiện chỉ số này bằng cách ăn kiêng vài ngày trước khi xét nghiệm.
Vì sao cần cả hai
- Chỉ số dài hạn cho bức tranh tổng thể
- Nhưng che mất các dao động
- Đo tại nhà thấy được dao động
- Hai người cùng chỉ số dài hạn có thể rất khác nhau
- Kết hợp mới đủ thông tin
Một người dao động mạnh có thể có chỉ số dài hạn giống người rất ổn định.
Khi con số không như mong đợi
- Tìm nguyên nhân thay vì tự trách
- Xem lại bữa ăn và vận động
- Xem có bỏ thuốc không
- Xem có đang ốm hay căng thẳng không
- Mang thông tin đó cho bác sĩ
Một con số cao là manh mối để tìm nguyên nhân chứ không phải bản án.
Về máy đo liên tục
- Cảm biến đo suốt ngày đêm
- Thấy được xu hướng theo giờ
- Phát hiện hạ đường huyết ban đêm
- Không phải ai cũng cần
- Hỏi bác sĩ về chỉ định
Thiết bị này đặc biệt có ích với người hay bị hạ đường huyết mà không nhận ra.
Kiểm tra máy đo
- Mang máy tới phòng khám đối chiếu
- Dùng dung dịch chuẩn nếu có
- Thay pin khi cần
- Giữ máy sạch
- Đọc kỹ hướng dẫn của máy
Đối chiếu máy nhà với kết quả xét nghiệm một lần giúp biết máy có đáng tin không.
Đừng để con số thành áp lực
- Một số cao không phải thất bại
- Đường huyết chịu nhiều yếu tố
- Lo lắng quá làm khó duy trì
- Nhìn xu hướng theo tuần
- Nói với bác sĩ nếu thấy ám ảnh
Người coi mỗi con số là điểm số thường kết thúc bằng việc bỏ đo hẳn.
Mang sổ đi khám
- Bác sĩ nhìn được diễn biến
- Điều chỉnh thuốc chính xác hơn
- Phát hiện kiểu lặp lại
- Tiết kiệm thời gian khám
- Có thể dùng ứng dụng thay sổ
Sổ ghi chép làm buổi khám hiệu quả hơn hẳn so với việc kể lại bằng trí nhớ.
Cách nghĩ thực tế
- Ghi rõ đo lúc nào, không chỉ ghi con số
- Nhìn xu hướng thay vì từng con số lẻ
- Que thử ẩm hoặc quá hạn cho kết quả sai
- Chỉ số dài hạn và đo tại nhà bổ sung cho nhau
- Mang sổ ghi chép đi khám
Nội dung này mang tính thông tin chung và không thay thế chỉ định của bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Nên đo đường huyết vào lúc nào?
Tuỳ phác đồ điều trị. Thường là lúc đói buổi sáng và sau ăn vài giờ. Bác sĩ sẽ hướng dẫn lịch phù hợp với từng người.
Chỉ số dài hạn khác đo tại nhà thế nào?
Đo tại nhà cho biết đường huyết ngay lúc đó. Chỉ số dài hạn phản ánh mức trung bình của vài tháng trước đó.
Vì sao hai lần đo liên tiếp lại khác nhau?
Vì đường huyết dao động liên tục và que thử có sai số cho phép. Nên nhìn xu hướng thay vì so từng con số.
Bảo quản que thử thế nào?
Giữ trong lọ kín, đóng nắp ngay sau khi lấy, tránh ẩm và nhiệt độ cao, và không dùng que đã quá hạn.